Dlaczego tak się dzieje ?

Wszystkiemu „winna” jest krzywa zużycia Lorentza, zależność, którą ona ilustruje dotyczy wszystkich elementów współpracujących w warunkach tarcia.

• I okres to znaczne zużycie w krótkim czasie, wszystkie mikronierówności powierzchni „docierają się” , współpracujące pary „układają” się do siebie, wierzchołki mikronierówności są ścinane, powierzchnie się wygładzają. Mówimy tu oczywiście w skali mikro. Dlatego też łańcuchy wykonuje się w tolerancji ujemnej, aby po przepreżaniu na skutek wydłużenia łańcuch osiągnął właściwa długość. Dobrej klasy łańcuchy ten okres przechodzą w fabryce.

• II okres to minimalne zużycie w długim czasie a więc okres normalnej pracy.

• III okres to zużycie awaryjne.

W przypadku łańcuchów przeprężanie to przeciąganie pod obciążeniem przez szereg kół, tak ustawionych by wymuszały przeginanie się ogniw w przegubach. Dlatego ten z pozoru niewinny proces jest bardzo ważny z punktu widzenia eksploatacji. Nie muszę chyba dodawać, po tym wszystkim co przed chwilą przeczytaliście, że nasze łańcuchy są w 100% przeprężane.

Ustawienia płaszczyzny osi kół łańcuchowych:
a, b) korzystne, c) niekorzystne, d, e) bardzo niekorzystne

Montaż:

• Oczyścić otwór w tulei oraz powierzchnię stożkową.
• Umieścić tuleję w piaście koła tak aby otwory z gwintem pokrywały się z otworami bez gwintu.
• Śruby mocujące nasmarować olejem i dokręcić ręcznie ale nie do końca.
• Wałek oczyścić i nasmarować olejem a następnie umieścić na nim koło w pożądanym miejscu.
• W przypadku stosowania wpustu należy go umieścić w wyżłobieniu na wałku.
• Dokręcać śruby mocujące do wartości momentów podanych w tabeli poniżej.
• Po rozruchu skontrolować momenty i skorygować do wartości pożądanej.

Demontaż:

• Wykręcić śruby mocujące.
• Umieścić je w otworach demontażowych.
• Lekko uderzać w koło i dokręcać śruby równomiernie do momentu aż tuleja wysunie się z piasty koła.
• Koło wraz z tuleją zdjąć z wałka.

Pierścienie rozprężno-zaciskowe są odpowiednim rozwiązaniem w nowoczesnych napędach dla połączenia wału z piastą. Dają gwarancję trwałych połączeń, oszczędności materiału, prostego montażu i demontażu oraz zabezpieczenia elementów maszyn przed przeciążeniem – to tylko niektóre z ich zalet. Pierścienie nadają się do stosowania w napędach o dużych prędkościach, charakteryzują się dużym zakresem przenoszonych momentów, możliwością wielokrotnego użytkowania oraz łatwym pozycjonowaniem piasty.

Montaż:

• Odtłuścić i wyczyścić powierzchnię zewnętrzną wału i wewnętrzną piasty.
• Poluzować śruby mocujące w tulei.
• Osadzić pierścień rozprężno – zaciskowy w otworze piasty.
• Wstawić wał.
• Równomiernie dokręcać przeciwległe śruby mocujące.
• Kontynuować dokręcanie do momentu zlicowania powierzchni czołowych pierścienia zewnętrznego i wewnętrznego.
• Nie przekraczać, podanej w tabeli na stronie katalogowej, wartości momentu dokręcania.
• Moment przenoszony i Siła osiowa podane w tabeli dotyczą montażu pierścienia nasmarowanego.
• Nie smarować powierzchni zewnętrznej wału i wewnętrznej piasty.

Demontaż

• Odkręcać równomiernie, po kolei, śruby mocujące. Nie wykręcać całkowicie !
• Wkręcać śruby w otwory demontażowe aż do poluzowania pierścienia zewnętrznego z wewnętrznym.
• Wyciągnąć tuleję.

Łańcuch jest elementem mechanicznym składającym się z zestawu ogniw. Ogniwa dzielą się na wewnętrzne i zewnętrzne. Każde ogniwo zbudowane jest z dwóch równoległych płytek o specjalnym kształcie, z wyciętymi otworami. Każda para płytek ogniw zewnętrznych jest ściśle połączona ze sobą za pomocą sworznia. Sworznie przechodzą przez tulejki, które na sztywno łączą dwie równoległe płytki ogniw wewnętrznych. Na zewnątrz tulejek osadzona jest swobodnie rolka. Sworznie na końcach są lekko rozkuwane dzięki czemu cała konstrukcja jest ze sobą powiązana.

wersja do pobrania w wysokiej rozdzielczości  2MB

W 1880 r. Harris Renold wynalazł i opatentował łańcuch rolkowy jako sposób przenoszenia napędu. Jest to konstrukcja metalowa dość złożona, która wymaga starannej pielęgnacji. Mimo tego, że dość szybko się zużywa, jest najbardziej rozpowszechnioną formą przenoszenia napędu w maszynach i urządzeniach ponieważ stanowi najlepszy kompromis między właściwościami użytkowymi i trwałością.
Poniżej przedstawiamy typowe konstrukcje łańcuchów napędowych rolkowych i łańcuchów napędowych tulejkowych szybkobieżnych. Różnica między tymi łańcuchami polega na tym, że łańcuch tulejkowy nie ma rolki.

Łańcuchy te mogą być jednorzędowe lub wielorzędowe, najczęściej występują jedno-, dwu- i trzyrzędowe.
Do połączenia dwóch końców łańcucha można użyć ogniwa złącznego prostego w przypadku parzystej liczby ogniw (podziałek).
Jeśli długość łańcucha stanowi nieparzysta wielokrotność podziałki, do połączenia dwóch końców łańcucha można użyć ogniwa złącznego wygiętego na jednym końcu i połączyć je ogniwem złącznym prostym.

Rozkład obciążenia

W przekładniach łańcuchowych występują obciążenia wynikające z cyklicznych naprężeń, przez co łańcuch podlega zmęczeniu. Poniżej przedstawiono schemat obciążenia.

Na łańcuchy największy wpływ ma zużycie połączeń łańcuchowych sworzeń ? tulejka.
Zużycie połączeń łańcuchowych sprawia, że łańcuch się wydłuża. Wydłużenie łańcucha może wynosić do 3% długości. Kiedy łańcuch wydłuży się poza tę wartość, współpraca z kołem będzie nieprawidłowa. W praktyce występują różne kryteria zużycia uzależnione od wielkości kół jak i od rodzaju łańcucha np. dla łańcuchów z wydłużoną podziałką jest to 1,5 %.
W przypadku wymiany zużytego łańcucha zalecana jest również wymiana kół.

Zużycie kół

Zużycie kół polega na ścieraniu i zmianie kształtu zęba. Zęby zaczynają przyjmować haczykowaty kształt. Dla kół pośredniczących koła łańcuchowe zwykle ścierają się na dnie wrębu. Gdy wrąb jest wytarty wystarczająco głęboko, rolki łańcucha mogą naciskać na wierzchołki zębów w momencie wchodzenia na koło pośredniczące i opuszczania go. Zużycie koła może być w łańcuchu źródłem obciążenia udarowego. Odwrócenie koła na wałku może czasami przedłużyć trwałość startego koła.

Smarowanie

Smarowanie ręczne:
Olej jest obficie stosowany za pomocą pędzla lub wtrysku przynajmniej raz na każde 8 godzin pracy. Ilość i częstotliwość smarowania powinny być wystarczające, aby zapobiec przegrzaniu łańcucha lub wystąpieniu czerwonobrązowego odbarwienia na połączeniach łańcucha.
Smarowanie kroplowe:
Olej nieprzerwanie kapie ze smarownicy na górne krawędzie płyt łączących lub ich boczne części. Ilość i częstotliwość powinny być wystarczające, aby zapobiec czerwonobrązowemu odbarwieniu smaru na połączeniach łańcucha. Zwykle częstotliwość kapania wynosi od 4 do 20 lub więcej kropli na minutę.
Smarowanie zanurzeniowe:
Dolna część łańcucha jest prowadzona przez miskę olejową znajdującą się w obudowie napędu. Poziom oleju podczas pracy powinien sięgać do linii podziałowej łańcucha w jej najniższym punkcie.
Smarowanie tarczowe:
Łańcuch pracuje powyżej poziomu oleju. Tarcza pobiera olej z miski olejowej i osadza go na łańcuchu, zwykle korzystając z przelotu. Wielkość średnicy tarczy powinna umożliwiać osiągnięcie prędkości odpowiedniej do efektywnego zebrania oleju. Wyższe prędkości mogą powodować pienienie się i przegrzewanie oleju.
Smarowanie wymuszone:
Smar jest zwykle dostarczany przez pompę cyrkulacyjną zdolną do zaopatrywania napędu łańcucha w nieprzerwany strumień oleju. Olej powinien być skierowany bezpośrednio na luźny łańcuch i stosowany wewnątrz pętli łańcucha i równomiernie wzdłuż szerokości łańcucha, aby zapewnić smarowanie wszystkich powierzchni elementów łańcucha.
Typy smarowania w zależności od rozmiaru (podziałki „p”) i prędkości łańcucha.

gdzie:

• A) Zakres smarowania ręcznego.
• B) Zakres smarowania kroplowego.
• C) Zakres kąpieli olejowej lub smarowania tarczowego.
• D) Zakres smarowania wymuszonego

Zużycie połączeń łańcucha podczas eksploatacji w zależności od jakości smarowania.

gdzie:

• a)Łańcuch niesmarowany w brudnym, szorstkim środowisku
• b)Niedostateczne smarowanie łańcucha
• c)Łańcuch właściwie smarowany

Zwykle na początku eksploatacji łańcucha następuje szybkie zużycie i etap ten jest nazywany zużyciem początkowym. Zużycie początkowe może być zminimalizowane poprzez wstępne obciążenie łańcucha (przeprężanie), co jest stosowane przez niektórych producentów. Przeprężanie wstępne może zwiększyć trwałość użytkową.
W czasie dalszej eksploatacji zużycie połączeń łańcucha następuje wolniej, co jest uważane jako zużycie normalne. Jeśli łańcuch jest odpowiednio smarowany, zużycie połączeń łańcucha postępuje w normalnym trybie i w końcu trwałość użytkowa łańcucha dobiega końca.

Łańcuchy mogą pracować w podwyższonych temperaturach – do 250 ° C.
Łańcuchy dwu-, i trzyrzędowe z powłoką DACROMET są wykonywane na zamówienie.

* – łańcuchy tulejkowe               # – łańcuchy z płytką prostą                FB – obciążenie zrywające

W zależności od zastosowanych materiałów: polipropylen, polietylen, acetal, różnią się wytrzymałością na obciążenia.